Za podizanje zasada borovnice potrebna su značajna finansijska sredstva za: kvalitetne sadnice, pripremu zemljišta, protivgradnu mrežu…
Borovnica je voćna vrsta sa najvećim rastom površina u poslednjih deset godina. Prema popisu poljoprivrede iz 2023. godine broj zasada je na 8.318 hektara. Srbija se danas nalazi na četvrtom mestu u Evropi po proizvodnji borovnice, odmah iza Poljske, Španije i Nemačke. Najveće površine pod borovnicom nalaze se u zapadnoj Srbiji – u opštinama Arilje, Kosjerić, Ivanjica, Šabac, Lučani i Brus. Pored toga, značajna proizvodnja postoji i u Vojvodini, gde se borovnica uglavnom uzgaja u kontejnerima što omogućava veći broj biljaka po hektaru, precizno đubrenje i lakše zalivanje.
Profesor dr Zoran Keserović sa Poljoprivrenog fakulteta u Novom Sadu ističe da borovnica ima potencijal da uskoro postane jedna od ključnih voćnih kultura u izvoznom bilansu Srbije. Za podizanje jednog hektara savremenog zasada borovnice potrebno je do 70.000 evra, dodaje profesor uz komentar da je i pored veoma loših vremenskih uslova za voćke u ovoj godini, zbog mraza i grada, borovnica ostala isplativa.
Investiciona ulaganja u podizanje zasada borovnice
Interesovanje proizvođača da počnu proizvodnju borovnica svake godine je sve veći. Obzirom da su potrebna značajna finansijska sredstva važno je da se pre odluke da se u takav posao krene, zna koja investiciona ulaganja su neophodna. Milica Rakić Jevremović, agronom savetodavac, podseća da prema vremenskom redosledu operacija postoje sledeći troškovi:
– Troškovi pripreme zemljišta i podizanja zasada borovnice
– Troškovi nege mladog zasada u periodu od podizanja zasada do pune rodnosti
– Troškovi u punoj rodnosti
U okviru troškova pripreme zemljišta spadaju troškovi uništavanja korova kao i obrada zemljišta poput podrivanja, oranja, freziranja. Značajni troškovi su i analiza vode i kopanje bunara. Podizanje modernog zasada borovnice podrazumeva postavljanje protivgradne mreže, koja zahteva oko 36% ukupnih troškova. Tu je i kupovina i nabavka kvalitetnog sadnog materijala.
Troškovi nege zasada borovnice
Period od podizanja zasada do pune rodnosti traje četiri godine, jer se puna rodnost kod borovnica javlja u petoj godini od sadnje. U prvoj godini nege zasada nema rezidbe, nema ni odgovarajućih troškova. Zaštita od bolesti i štetočina je najintezivnija u prvoj godini nege. Najveći rast troškova je zabeležen kod troškova berbe, transporta i pakovanja.
Glavni razlozi visokih troškova u početnoj godini su jer u prvoj godini nakon sadnje nema ostvarivanja prinosa, dok u narednim godinama dolazi do postepenog povećanja prinosa.
Planirani investicioni period podizanja zasada borovnice je dvadeset godina, ističe savetodavac PSSS Rakić Jevremović, i dodaje da položaj domaćih proizvođača zavisi od inostranih i domaćih trgovaca.
