Zašto su zemljišni mikroorganizmi važni i neophodni?

zemljiste u rukama

Zemljišni mikroorganizmi imaju važnu ulogu i svojom aktivnošću enzimatskim putem razlažu i najsloženija organska jedinjenja

Mikroorganizmi pripadaju grupi živih organizama široko raspostranjenih u prirodi. Stalno su prisutni u zemljištu, vodi, vazduhu, telu čoveka, životinja i biljaka kao i u mnogim hranljivim proizvodima, što ističe njihovu posebnu ulogu u prirodi. Njihovim delovanjem dolazi do razlaganja organskih materija i neprekidnog kruženja materije i energije u prirodi. Od njihove aktivnosti zavise sva najbitnija svojstva zemljišta, pre svega njihova struktura i plodnost, pri čemu najvažniju ulogu u ovim procesima imaju heterotrofne bakterije i gljive.

Razlike u njihovoj brojnosti zavise od prisustva i prirode organske materije unete u zemljište, načina obrade, đubrenja, vrste biljke, proizvoda metabolizma drugih mikroorganizama i niza abiotičkih faktora kao što su pH vrednost, vlažnost zemljišta, prisustvo teških metala, pesticida i drugih štetnih materija za mikroorganizme.

Mikroorganizmi razlažu i najsloženija jedinjenja

Organsku materiju čine veoma složena i raznovrsna organska jedinjenja. Mikroorganizmi svojom aktivnošću enzimatskim putem razlažu i najsloženija organska jedinjenja – proteine, ugljene hidrate, masti, celulozu, hemicelulozu, lignin i dr. do prostijih organskih jedinjenja koja im služe kao hrana i energetski materijal. Transformacija organskih materija mikroorganizmima odvija se nizom sukcesivnih biohemijskih procesa u dva osnovna pravca i to mineralizacije i humifikacije.

mikroorganizmi

U procesu mineralizacije složena organska jedinjenja se razlažu do H2O, CO2, NH3,HNO3, H2SO4, H3PO4 i mineralnih soli kao krajnjih proizvoda. U tim procesima iz organske materije se oslobađaju biogeni elementi N, P, K, Ca, Mg, S, energija kao i mnogi mikroelementi neophodni u ishrani biljaka. Proizvod procesa humifikacije je humus kao najvažniji deo fizičkih, hemijskih i bioloških osobina zemljišta. Povećanje količine humusa znači i povećanje energije u zemljištu koja omogućava zemljišnim mikroorganizmima sintezu novih organskih materija.

Poseban značaj imaju bakterije u procesima nitrifikacije, oksidacije sumpora i fiksacije atmosferskog azota dok gljive imaju glavnu ulogu kao humifikatori u kiselim, odnosno bakterije u neutralnim zemljištima. Humusne materije u zemljištu su podložne mineralizaciji pri čemu se oslobađa CO2, NH3, nitrati, fosfati, sulfati i druga mineralna jedinjenja neophodna u ishrani biljaka.

Većina zemljišnih mikroorganizama, a posebno rizosferne bakterije pripadaju izrazitim heterotrofima koje za svoj razvoj zahtevaju lakopristupačna organska jedinjenja. Osnovni prirodni izvori organske materije su biljni ostaci koji neprestano dospevaju u zemljište, posebno u plodoredu, a njihov uticaj na zemljišne mikroorganizme ne zavisi samo od količine organske materije već i od kvalitativnog sastava. Proces mineralizacije je brži ukoliko ima više azota, ugljenih hidrata, aminokiselina i proteina u biljnim ostacima, a sporiji ukoliko ima više celuloze, lignina i fenolnih jedinjenja.

Sadržaj organske mateije i mikoorganizama su glavni faktori kvaliteta zemljišta. Najpovoljnija fizičko-hemijska svojstva za mikroorganizme u zemljištu su zemljišta neutralne reakcije, dobre strukture, povoljnih vodno-vazdušnih svojstava (60-70% vode u porama) i sa sadržajem organske materije iznad 2%. Zastupljenost mikroorganizama je sezonskog karaktera – najveća brojnost i aktivnost je u proleće i ranu jesen, kada ima dovoljno vlage i kada su temperature 20-30 ºC i to u zemljištu do 40 cm dubine, gde ima dovoljno kiseonika i organske materije.

Kako bi se umanjili negativni efekti intenzivne poljoprivredne proizvodnje primenjuju se mikroorganizmi koji bi delom mogli zameniti mineralna đubriva i pesticide. Čiste kulture mikroorganizama primenjuju se za proizvodnju mikrobiloških đubriva, stimulatora rasta biljaka i preparata za zaštitu od bolesti i štetočina.

Milica Popadić, savetodavac za ratarstvo i povrtarstvo
PSSS ,,Poljosavet” doo Loznica

Preporučujemo: Žetveni ostaci – organsko đubrivo ili alternativni izvor energije

Facebook
Twitter
LinkedIn

Slične vesti

Budite u toku

Želite da Vas obaveštavamo o najnovijim vestima jednom nedeljno?

Poljoprivredne kategorije

Najnovije vesti iz poljoprivrede