Utvrđeno je da su skoro sve zajednice bile zaražene virusom koji širi varoa, za koju se čini da je razvila otpornost na glavne hemikalije koje se koriste za njeno suzbijanje.
Rad ekspertskog tima i rezultate istraživanja uzroka masovnih uginuća medonosnih pčela u SAD tokom zimskog perioda 2024/2025. godine, objavilo je Ministarstvo poljoprivrede SAD (USDA), preneo je Savez pčelarskih organizacija Srbije.
Ekspertski tim (Zahari S. Lamas, Endru Garavito, Elison Šaulis, Don Bonkristijani, Jan Ping Čen, Džej D. Evans, iz USDA-ARS – Laboratorija za istraživanje pčela, Beltsvil, Merilend, SAD; Frenk Rinkevič, iz USDA-ARS – Laboratorija za selekciju, genetiku i fiziologiju medonosne pčele, Baton Ruž, Luizijana, SAD i Elizabet Hil iz Kancelarije glavnog naučnika USDA, Vašington, SAD)
Prenosimo deo teksta objavljenog na sajtu saveza.
Utvrđeno je da su skoro sve zajednice bile zaražene virusom koji širi varoa, za koju se čini da je razvila otpornost na glavne hemikalije koje se koriste za njeno suzbijanje.
Komercijalni pčelari u SAD prijavili su velike gubitke društava početkom 2025. godine, dok su se zajednice pripremale za svoju kritičnu ulogu u sezoni oprašivanja badema u Kaliforniji. Prosečni prijavljeni gubici od prethodnog proleća premašili su 60%, sa značajnim varijacijama između regiona. Mnoga društva su još uvek aktivno uginjavala u januaru 2025, kada su uzorkovani pojedinačni i kombinovani uzorci za ispitivanje nivoa poznatih patogena i parazita medonosne pčele.
Sojevi virusa deformisanih krila A i B, zajedno sa virusom akutne paralize pčela, pronađeni su u neobično visokim nivoima, bilo kod objedinjenih uzoraka zajednica ili kod pojedinačnih pčela koje su pokazivale drhtavo ponašanje i morbiditet. Razlike između ova dva pristupa ukazuju na to da direktno sakupljanje obolelih pčela predstavlja bolju dijagnostičku metodu za identifikaciju uzročnih virusa.
Pošto su ovi virusi poznati kao prenosivi parazitskim grinjama roda Varroa, izvršeno je testiranje otpornosti na amitraz kod grinja iz kolabiranih društava. Otpornost je pronađena kod svih ispitanih jedinki, što ukazuje na hitnu potrebu za novim strategijama kontrole ovog parazita, jer amitraz više nije dovoljno efikasan kako bi varou mogao da drži pod kontrolom. Iako su virusi verovatno krajnji uzrok uginuća društava, drugi stresori poput nutritivnog stresa i agrohemikalija takođe mogu igrati značajnu ulogu.
Različiti stresori utiču na zdravlje pčela tokom čitavog godišnjeg ciklusa. Biotički faktori uključuju Varroa destructor i druge parazitske grinje, viruse i crevne parazite, dok pesticidi predstavljaju ozbiljnu abiotičku pretnju. U kombinaciji sa nepredvidivom dostupnošću polena i nektara, ovi faktori imaju dodatne i sinergističke efekte koji utiču na zdravlje i pojedinačnih pčela i čitavih društava.
Medonosne pčele su evoluirale otpornost na biotičke i abiotičke izazove koji su sastavni deo pčelarenja. Ova otpornost podrazumeva brz porast snage društva, nakon čega sledi odgajanje novih matica i deoba društava, što omogućava pčelama i pčelarima da obnove društva nakon gubitaka. Ipak, populacije medonosnih pčela redovno doživljavaju ekstremne lokalne padove broja jedinki, koji mogu dovesti do potpunog kolapsa društava. Ovi nagli gubici, poznati kao „bolest nestanka“ ili „sindrom kolapsa zajednice“ (CCD), mogu biti lokalno razorni, prenosi SPOS.
