Odluku o primeni insekticida za zaštitu kukuruza, s obzirom na izražene razlike između lokaliteta i pojedinačnih parcela, potrebno je doneti nakon pregleda useva
U usevima kukuruza na području Srbije je registrovan početak polaganja jajnih legala II generacije kukuruznog plamenca, a prisutna su i jaja kukuruzne (pamukove) sovice. Gusenice obe štetočine oštećuju klipove kukuruza i otvaraju ulazna mesta za infekcije gljivama iz rodova Fusarium, Aspergillus i Penicillium.
Preporuke Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja
U narednim danima očekuje se masovno piljenje gusenica, zbog čega je sada pravo vreme za pregled useva i donošenje odluke o zaštiti.
Kukuruzna sovica – veoma visoka aktivnost i povećan broj položenih jaja
Na mreži svetlosnih lovnih lampi i feromonskih klopki PIS-a beleže se povećane brojnosti leptira kukuruzne sovice.
Vizuelnim pregledima useva tokom prethodnih sedam dana registrovana su jaja i mlade larve na velikom broju lokaliteta. Najveća zastupljenost biljaka sa položenim jajima zabeležena je u severnim i centralnim delovima Srbije, gde je u proteklih nekoliko dana prisustvo jaja u usevima paprike utvrđeno na do 70% biljaka (Senta), do 60% biljaka (Novi Sad), do 40% biljaka (Zrenjanin), do 25% biljaka (Jagodina), do 20% biljaka (Vrbas) itd.
U usevima merkantilnog, semenskog i kukuruza šećerca jaja kukuruzne sovice su zabeležena na do 30% pregledanih biljaka, što ukazuje da su na pojedinim parcelama ispunjeni uslovi za pravovremeno sprovođenje zaštite.
Započelo polaganje jajnih legala druge generacije kukuruznog plamenca
U usevima je registrovan početak polaganja jajnih legala druge generacije kukuruznog plamenca, pri čemu je njihovo prisustvo trenutno utvrđeno na do 5% biljaka.
Na osnovu trenutnog razvoja može se očekivati da će piljenje prvih gusenica na većini lokaliteta uslediti za približno 3–5 dana.
Zašto je sada važno reagovati?
Gusenice obe štetočine oštećuju klipove kukuruza, pri čemu stvaraju ulazna mesta za infekcije gljivama iz rodova Fusarium, Aspergillus i Penicillium. Ovi patogeni mogu sintetisati mikotoksine, zbog čega pravovremeno suzbijanje štetočina predstavlja jednu od važnih mera za smanjenje rizika od infekcije klipova i kontaminacije zrna.
U usevima paprike gusenice se ubušuju u plodove, čime direktno umanjuju prinos i tržišnu vrednost proizvodnje, a istovremeno omogućavaju razvoj prouzrokovača truleži plodova.
Pregled useva je osnova za odluku o tretmanu
S obzirom na izražene razlike između lokaliteta i pojedinačnih parcela, odluku o primeni insekticida potrebno je doneti nakon pregleda useva.
Kod kukuruzne sovice jaja treba tražiti na licu lista i na klipovima, a odluku o zaštiti treba donositi na osnovu broja biljaka sa položenim jajima i mladim larvama, pri čemu se u praksi kao prag najčešće koristi 5–10% biljaka sa jajima, u zavisnosti od biljne vrste, faze razvoja useva i namene proizvodnje.
Jaja kukuruznog plamenca treba tražiti na naličju listova, a prag za tretman iznosi:
- 10% biljaka sa jajnim leglima u merkantilnom kukuruzu;
- 5% biljaka sa jajnim leglima u semenskom kukuruzu i kukuruzu šećercu.
Na pojedinim parcelama trenutno intenzitet napada kukuruzne sovice određuje optimalan termin primene insekticida, dok će u narednim danima značaj zaštite dodatno porasti i zbog početka piljenja gusenica druge generacije kukuruznog plamenca.
Napomena: Zbog izraženih razlika u intenzitetu napada između regiona, kao i različite zastupljenosti useva i drugih biljaka domaćina koje omogućavaju razvoj i održavanje populacija ovih štetočina, preporučuje se da proizvođači redovno prate preporuke nadležnih regionalnih centara PIS-a.
