Završena je pravna zaštita i registracija geografske oznake pod nazivom „Staroplaninski med“, saopštilo je
Udruženje pčelara opštine Dimitrovgrad.
Rešenjem Zavoda za intelektualnu svojinu striktno je definisano geografsko područje sa koga staroplaninski med potiče. Ono obuhvata administrativne granice opštine Dimitrovgrad, grada Pirota, opštine Knjaževac, kao i naseljena mesta Vratarnica, Mali Izvor i Selačka koja administrativno pripadaju gradu Zaječaru.
Fundamentalni stub na kome počiva ovo rešenje jeste obimni stručni dokument – Elaborat o zaštiti geografske oznake, koju je izradio dr vet. med. Aleksandar Igov, dok je prepoznatljiv vizuelni identitet i zvanični logo proizvoda kreirao Ivica Ivanov.
Proces zaštite i registracije je finansijski podržala i Opština Dimitrovgrad kroz obezbeđivanje sredstava za sprovođenje laboratorijskih analiza.
Staroplaninski med poseduje visok nivo poliflornosti i izraziti karakter livadskog meda
Florističko bogatstvo ovog reona ključni je činilac koji pčelinjim proizvodima daje unikatna senzorska i hemijska svojstva. Stara planina predstavlja jedan od floristički najbogatijih delova Evrope sa preko 1.200 vrsta i podvrsta viših biljaka, među kojima je 115 endemičnih i 40 vrsta stavljenih pod strogu zaštitu države, navodi udruženje.
Sa stručnog melisopalinološkog aspekta, akreditovane analize vršene u Centru za ispitivanje namirnica u Beogradu dokazale su visok nivo poliflornosti i izraziti karakter livadskog meda.
Senzorske karakteristike definisane su u rasponu od slameno-žute do tamno-ćilibarne boje sa crvenim tonovima, visoke viskoznosti, glatke teksture i sa dugotrajnim, prijatnim biljnim i voćnim aromatičnim utiskom u ustima.
Normirani tehnološki postupak pčelarenja
Propisano je:
- isključivo stacionarni sistem pčelarenja unutar definisanog područja uz korišćenje autohtone rase domaće medonosne pčele (Apis mellifera carnica).
- Dozvoljena je upotreba isključivo drvenih košnica (Dadan-Blat ili Langstrot-Rut).
- Unutrašnjost košnice ne sme biti tretirana nikakvim hemijskim zaštitnim sredstvima, već se mogu koristiti samo pčelinji proizvodi poput voska i propolisa.
- Prihranjivanje pčela strogo je zabranjeno tokom perioda sakupljanja nektara u medištima, a u slučaju lečenja bolesti najstrože je zabranjena upotreba antibiotika.
- Vrcanje (centrifugiranje) meda dozvoljeno je tek kada je poklopljeno najmanje 2/3 površine mednog okvira, a pakovanje se vrši isključivo na samom geografskom području u staklene tegle zapremine do 720 ml sa izolovanim metalnim ili drvenim poklopcem.
Trostepeni sistem kontrole i sledljivosti
Udruženje navodi da je sistem kontrole i sledljivosti trostepeni. Najpre kroz internu samokontrolu samog pčelara (koji vodi pedantnu evidenciju radova i obeležava matice opalit pločicama), preko drugostepene komisije koju konsenzusom čine predstavnik lokalnog udruženja pčelara (koje obavezno mora biti član SPOS-a) i predstavnik nadležne veterinarske službe, pa sve do trećeg nivoa – eksterne kontrole koju sprovodi ovlašćeno sertifikaciono telo Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srbije.
Kako pčelari sa definisanog područja mogu steći status ovlašćenog korisnika?
Svi pčelari koji poseduju pčelinjake unutar definisanih granica Staroplaninskog područja (Dimitrovgrad, Pirot, Knjaževac i delovi Zaječara) imaju pravo da pokrenu proceduru za dobijanje statusa ovlašćenog korisnika ove oznake, pozdsećaju iz udruženja.
Uslov je da u potpunosti usklade svoju proizvodnu praksu sa tehnologijom opisanom u specifikaciji, uspostave sistem sledljivosti, uspešno prođu kontrolu drugostepene komisije i sertifikacionog tela, te podnesu zvaničnu prijavu Zavodu za intelektualnu svojinu RS.
