Kritično stanje u primarnoj poljoprivrednoj proizvodnji zahteva hitno preduzimanje koordinisanih mera države – Zadružni savez Vojvodine (ZSV)
Nepovoljne vremenske prilike, posebno nedostatak padavina i izrazito visoke temperature tokom vegetacionog perioda su dovele do drastičnog smanjenja prinosa u odnosu na višegodišnje proseke, konstatovao je Upravni odbor Zadružnog saveza Vojvodine na sednici održanoj 10. septembra 2026. godine. Na sednici su razmatrani rezultati ovogodišnje poljoprivredne proizvodnje, stanje na tržištu i uslovi za početak nove proizvodne godine, odnosno za jesenju setvu.
Istovremeno, u dužem vremenskom periodu, položaj poljoprivrednih proizvođača i zemljoradničkih zadruga dodatno otežavaju niske tržišne cene i kontinuirani rast cena inputa i svih troškova proizvodnje, što je dovelo do kumuliranja gubitaka i njihovog ugroženog finansijskog položaja.
Upravni odbor Zadružnog saveza Vojvodine, u odnosu na kritično stanje u primarnoj poljoprivrednoj proizvodnji, zahteva hitno preduzimanje koordinisanih mera države radi očuvanja proizvodnih kapaciteta i stvaranja uslova za zasnivanje nove proizvodnje. Zaključke i predloge mera su dostavili Ministarstvu poljoprivrede, sa zahtevom da se u što hitnijem roku obezbedi njihovo sprovođenje.
Zahtevi Zadružnog saveza Vojvodine
– Da se hitno proglasi elementarna nepogoda od strane Vlade Republike Srbije zbog posledica ekstremne suše i visokih temperatura na prinose poljoprivrednih proizvoda u AP Vojvodini i donošenje odgovarajućih mera pomoći poljoprivrednim proizvođačima i zemljoradničkim zadrugama. Dugotrajna suša i visoke temperature i ove godine su izrazito negativno uticale na prinose ratarskih kultura, na najvećem delu površina u AP Vojvodini, zbog čega se zahteva proglašenje elementarne nepogode i preduzimanje mera pomoći prema proizvođačima i zemljoradničkim zadrugama.
– Da se angažuju svi raspoloživi organizacioni, tehnički i finansijski kapaciteti države radi osposobljavanja postojeće DTD kanalske mreže u Vojvodini, sa ciljem obezbeđivanja kontinuiranog rada instaliranih sistema za navodnjavanje u poljoprivrednoj proizvodnji, uz puno korišćenje raspoloživih vodnih resursa. Zbog nemogućnosti korišćenja voda za navodnjavanje od jula meseca pa na dalje, zemljoradničke zadruge i poljoprivrednici koji imaju sisteme za navodnjavanje i redovno plaćaju korišćenje voda, pretrpeli su nenadoknadive gubitke u prinosima.
– Da se pokrene postupak pred Komisijom za zaštitu konkurencije od strane Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, radi ispitivanja postojanja oligopolskog ponašanja u otkupu merkantilnog suncokreta na domaćem tržištu, imajući u vidu cenu suncokreta na tržištu koja je za više od 20% niža od cene u državama u okruženju, pri čemu se svi ostali ekonomski parametri koji globalno utiču na cenu suncokreta (cena ulja, cena nafte i dr.) kreću u pravcu koji je trebalo da na tržištu dovede do više cene suncokreta u odnosu na prethodnu godinu, a ne do niže cene.
Ranije podneti zahtevi
Pored navedenog, Upravni odbor ZSV je ponovio i ranije podnete zahteve na koje u prethodnom periodu nije odgovoreno od strane Ministarstva poljoprivrede.
Prvi se odnosi na zahtev isplate druge rate osnovnih podsticaja u biljnoj proizvodnji, koja je predviđena Planom javnih poziva za period septembar–oktobar 2026. godine, u punom iznosu za sve zemljoradničke zadruge i poljoprivredne proizvođače sa aktivnim registrovanim poljoprivrednim gazdinstvom, nezavisno od vrste proizvodnje i drugih kriterijuma.
Drugi zahtev je ukidanje ograničenja osnovnih podsticaja do maksimalnih 100 hektara zasejanih, odnosno zasađenih površina pod odgovarajućom kulturom za zemljoradničke zadruge, odnosno da se zemljoradničkim zadrugama omogući ostvarivanje podsticaja za ukupno zasejane, odnosno zasađene površine.
Podsetili su i na zahtev za uvođenje posebnih podsticaja zemljoradničkim zadrugama za otkup poljoprivrednih proizvoda, sa ciljem usmeravanja i podsticanja prometa poljoprivrednih proizvoda preko zemljoradničkih zadruga i smanjenja sive ekonomije.
ZSV zahteva hitan otpis obaveza po tekućim kreditima, uz preuzimanje dela kreditnih obaveza od strane države, odnosno omogućavanje reprograma kreditnih obaveza zemljoradničkih zadruga i poljoprivrednih proizvođača kod komercijalnih banaka.
